بررسی علل و درمان پوست پوست شدن صورت و بدن

ممکن است شما هم تاکنون با مشکل پوست پوست شدن صورت و بدن مواجه شده باشید و پرسش‌های زیادی در این رابطه برایتان مطرح شود. اگر از آن دست افرادی هستید که با مشاهده هر تغییری در پوست خود نگران می‌شوید، همین ابتدا خیال شما را راحت می‌کنم. در بسیاری از مواقع، پوسته‌ پوسته شدن هیچ جای نگرانی ندارد و یک واکنش طبیعی از سوی بدن است.

این مشکل می‌تواند نشان‌ دهنده‌ی نیاز پوست به آبرسانی یا لایه‌برداری ملایم باشد. انجام فیشیال و پاکسازی پوست، با کمک به حذف سلول‌های مرده و تأمین رطوبت مورد نیاز، می‌تواند از بروز این عارضه جلوگیری کند یا شدت آن را کاهش دهد. در ادامه، هر چیزی که درباره‌ی این موضوع مفید دانستیم را با شما در میان می‌گذاریم.

چه قسمت هایی از صورت یا بدن بیشتر پوسته پوسته می شوند؟

پوست پوست شدن صورت در انگلیسی Desquamation نام دارد و با اصطلاحاتی مثل skin peeling، flaking skin، scaly skin و dropping of scales هم شناخته می‌شود. در این حالت، لایه‌ی خارجی پوست خشک می‎شود و شروع به ریزش می‌کند. تفاوت این نوع پوسته‌ پوسته شدن در صورت، دست یا پا با ریزش طبیعی سلول‌های مرده‌ی پوست این است که در این حالت، تکه‌های بزرگ و برآمده‌ای روی پوست ایجاد می‌شود که معمولاً به شکل لایه‌ای از سطح پوست جدا می‌شوند. به طور کلی، این پوست پوست شدن صورت و بدن در بخش‌های مختلفی ممکن است ایجاد شود که در زیر به آن‌ها اشاره کرده‌ایم.

• صورت (به‌خصوص اطراف بینی، پیشانی و چانه)
• دست‌ها (به‌ویژه کف دست و بین انگشتان)
• پاها (کف پا و روی انگشتان)
• پوست سر (به شکل شوره یا لایه‌های ضخیم‌تر)
• لب‌ها (خشک شدن و ترک خوردن همراه با پوسته‌پوسته شدن)
• گردن و ناحیه سینه (معمولاً در اثر آفتاب‌سوختگی یا حساسیت‌های پوستی)
• پشت بدن و شانه‌ها (به دلیل خشکی شدید یا واکنش‌های آلرژیک)

پوست پوست شدن صورت و بدن با چه نشانه هایی همراه است؟

در بسیاری از مواقع، پوسته‌پوسته شدن یا همان پوست‌ریزی با علائمی مانند خشکی شدید، خارش، التهاب، قرمزی، سوزش، ترک‌خوردگی و حساسیت همراه است. گاهی ممکن است ناحیه درگیر دچار تورم، جوش‌های ریز یا حس کشیدگی در پوست شود. در مواردی که این مشکل ناشی از بیماری‌های پوستی مانند اگزما یا پسوریازیس باشد، لکه‌های پوسته‌دار ضخیم و ملتهب ظاهر می‌شوند. همچنین، اگر پوسته‌پوسته شدن به دلیل آفتاب‌سوختگی باشد، معمولاً با احساس درد و سوزش همراه است.

دلایل طبیعی پوسته‌ پوسته شدن بدن

همان‌طور که در ابتدا اشاره کردیم، بروز این مشکل همیشه به معنای وجود یک بیماری نیست، بلکه ممکن است یک واکنش طبیعی از سوی بدن باشد. برخی از علل طبیعی عبارتند از:

• آلودگی هوا و افزایش آلاینده‌ها که می‌تواند باعث خشکی و تحریک پوست شود.
• استفاده از وسایل گرمایشی نامناسب که رطوبت پوست را کاهش می‌دهد.
• بالا رفتن سن که منجر به کاهش تولید چربی طبیعی پوست می‌شود.
• خشکی بیش از حد پوست که می‌تواند ناشی از عوامل محیطی یا ژنتیکی باشد.
• تحریک پوست در اثر اصطکاک مانند پوشیدن لباس‌های زبر یا تماس مداوم با دستمال.
• قرار گرفتن در معرض تابش شدید آفتاب که موجب از بین رفتن لایه‌های سطحی پوست می‌شود.
  این عوامل می‌توانند به‌صورت طبیعی موجب پوسته‌پوسته شدن صورت و بدن شوند، اما در بسیاری از موارد با مراقبت صحیح از پوست می‌توان از آن‌ها پیشگیری کرد.

عادات غلط مرتبط با پوست پوست شدن صورت و بدن

گاهی اوقات علت پوست پوست شدن صورت و بدن را باید در عادات نادرستی جستجو کنیم که در سبک زندگی‌مان داریم. در ادامه، تاثیرگذارترین رفتارها در بروز این عارضه را آورده‌ایم:

• ضد عفونی کردن مکرر دست‌ها.
• شستشوی صورت با آب گرم.
• دوش گرفتن با آب گرم به مدت طولانی.
• استفاده از صابون‌ها و شامپوهای نامناسب.
• شستن ظروف بدون استفاده از دستکش.
• عدم نوشیدن آب کافی و کم‌آبی بدن.
• کشیدن حوله یا پارچه‌های خشن به صورت یا بدن.
• استفاده از لباس‌هایی که الیاف مصنوعی دارند.

9 بیماری پوستی که موجب پوسته ریزی صورت و بدن می شود

برخی از بیماری‌های التهابی و پوستی هستند که با پوست پوست شدن صورت و بدن ارتباط مستقیم دارند. این بیماری‌ها عبارتند از:

• اگزما: بیماری التهابی که باعث خشکی، قرمزی و پوسته‌پوسته شدن پوست می‌شود.
• پسوریازیس: یک بیماری خودایمنی که موجب ایجاد لکه‌های پوسته‌دار و قرمز روی پوست می‌شود.
• درماتیت تماسی: واکنش پوستی به یک ماده خارجی که می‌تواند باعث التهاب و پوسته‌ پوسته شدن شود.
• درماتیت سبورئیک: یک اختلال پوستی که معمولاً در نواحی چرب پوست مثل صورت، پشت گوش‌ها و سینه ایجاد می‌شود و با پوسته‌پوسته شدن همراه است.
• درماتیت آتوپیک: یک نوع اگزما که معمولاً در کودکان مشاهده می‌شود و باعث خشکی و خارش پوست می‌شود.
• آلرژی‌ها: واکنش‌های آلرژیک به مواد مختلف که می‌توانند به پوسته‌پوسته شدن پوست منجر شوند.
• ایمپتیگو (زرد زخم): یک عفونت باکتریایی که موجب ایجاد زخم‌های پوسته‌دار، قرمز و ملتهب می‌شود.
• کرم حلقه‌ای (درمافیتوز): یک نوع عفونت قارچی که به شکل لکه‌های دایره‌ای و پوسته‌دار ظاهر می‌شود.
• بیماری شوک سمی: یک عفونت نادر و شدید که به سرعت موجب قرمزی و پوسته‌پوسته شدن پوست در سراسر بدن می‌شود.

بیماری هایی که عوارض پوست پوست شدن صورت و بدن را به همراه دارند

بیماری‌هایی که در بخش قبل به آن‌ها اشاره شد، همگی مستقیماً پوستی بودند. اما برخی از بیماری‌های داخلی و همچنین روند درمان بعضی از مشکلات پزشکی نیز می‌توانند منجر به پوسته‌پوسته شدن پوست شوند. در ادامه، اطلاعات بیشتری درباره این شرایط ارائه می‌دهیم:

• بیماری‌های کلیوی و تیروئیدی: افراد مبتلا به مشکلات جدی کلیوی یا اختلالات تیروئیدی، به‌ویژه کم‌کاری تیروئید، ممکن است دچار خشکی شدید و پوسته‌پوسته شدن پوست شوند.
• کراتوز اکتینیک (AK): یک بیماری پیش‌سرطانی که بر اثر قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور خورشید ایجاد می‌شود و با پوسته‌پوسته شدن و زبری پوست همراه است.
• عوارض شیمی‌درمانی و پرتودرمانی: در طول درمان سرطان، بسیاری از بیماران دچار خشکی، التهاب و پوسته‌پوسته شدن پوست در نواحی مختلف بدن می‌شوند.

7 بیماری‌ ژنتیکی مرتبط با پوسته‌ پوسته شدن پوست

برخی از بیماری‌های ژنتیکی نادر وجود دارند که می‌توانند باعث پوست پوست شدن صورت و بدن شوند. این بیماری‌ها معمولاً از بدو تولد یا دوران کودکی ظاهر می‌شوند و در برخی موارد، در طول زندگی ادامه پیدا می‌کنند. در ادامه به مهم‌ترین بیماری‌های ژنتیکی که موجب بروز این عارضه می شوند اشاره می‌کنیم:

1. ایکتیوز (Ichthyosis): گروهی از بیماری‌های ژنتیکی که با خشکی شدید و پوسته‌پوسته شدن ضخیم پوست همراه هستند. رایج‌ترین نوع آن ایکتیوز ولگاریس است که باعث ایجاد پوسته‌های ریز و خشکی بیش از حد پوست می‌شود.
2. سندروم نترتون (Netherton Syndrome): یک اختلال ژنتیکی نادر که باعث خشکی شدید، پوسته‌پوسته شدن، قرمزی و حساسیت بیش از حد پوست می‌شود.
3. سندروم رایتر (Reiter’s Syndrome): که در برخی موارد با پوسته‌پوسته شدن و التهاب پوست همراه است.
4. اپیدرمولیز بولوزا (Epidermolysis Bullosa – EB): بیماری نادری که پوست را بسیار شکننده می‌کند و باعث ایجاد تاول، زخم و پوسته‌پوسته شدن مداوم می‌شود.
5. هیپوهیدروتیک اکتودرمال دیسپلازی (HED): یک اختلال ژنتیکی که می‌تواند باعث خشکی شدید و نازک شدن پوست همراه با پوسته‌پوسته شدن شود.
6. پسوریازیس ارثی (Hereditary Psoriasis): در حالی که پسوریازیس یک بیماری خودایمنی است، ژنتیک نقش مهمی در انتقال آن دارد و باعث ایجاد لکه‌های پوسته‌دار روی پوست می‌شود.
7. کراتودرمی کف دست و پا (Palmoplantar Keratoderma – PPK): بیماری ژنتیکی که باعث ضخیم شدن و پوسته‌پوسته شدن کف دست‌ها و پاها می‌شود.

درمان پوسته‌ پوسته شدن پوست

درمان این مشکل باید تحت نظر پزشک و پس از انجام آزمایش‌های لازم مانند آزمایش خون، بررسی عملکرد تیروئید، تست‌های پوستی و در برخی موارد بیوپسی از محل درگیر انجام شود. بنابراین، اگر به‌طور شدید یا مداوم با این عارضه مواجه هستید، از خوددرمانی پرهیز کنید و در اولین فرصت به پزشک متخصص مراجعه نمایید.

برخی از روش‌های درمانی که ممکن است پزشک توصیه کند شامل موارد زیر است:

• مصرف داروها برای کنترل آلرژی و حساسیت‌های پوستی
• استفاده از کرم‌ها و لوسیون‌های مرطوب‌کننده و درمانی برای بهبود خشکی و التهاب

بیشتر بخوانید: تونر گلایکولیک اسید و 6 مزیت استفاده از آن

• تجویز داروهای موضعی یا خوراکی جهت درمان بیماری‌های زمینه‌ای مانند اگزما، پسوریازیس یا عفونت‌های قارچی
• توصیه به تغییر سبک زندگی و اصلاح عادات مراقبت از پوست مانند استفاده از شوینده‌های مناسب، مرطوب‌کننده‌ها و پرهیز از دوش گرفتن طولانی با آب داغ
• در برخی موارد، درمان‌های تخصصی‌تر مانند نوردرمانی، داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی یا روش‌های خاص پوستی نیز ممکن است توسط پزشک تجویز شود.

روش‌های درمان خانگی پوست پوست شدن صورت و بدن

باز هم تأکید می‌کنیم که اگر با پوست پوست شدن شدن صورت و بدن به طور حاد مواجه شدید، بهتر است از خود درمانی پرهیز کنید و به پزشک مراجعه نمایید. اما در شرایط معمولی و برای کمک به تسکین و بهبود وضعیت پوست، می‌توانید از روش‌های درمان خانگی زیر استفاده کنید. این روش‌ها بیشتر به اصلاح سبک زندگی و تقویت سلامت پوست کمک می‌کنند:

بیشتر بخوانید: نکات ضروری در انتخاب ضد آفتاب برای کودکان و بزرگسالان

• مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین B: ویتامین B به سلامت پوست کمک می‌کند. غذاهایی مانند تخم‌مرغ، سالمون، گوشت، بوقلمون و موز می‌توانند از خشکی پوست جلوگیری کنند و به ترمیم پوست کمک نمایند.
• نوشیدن آب کافی: یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین راه‌ها برای حفظ رطوبت پوست، نوشیدن آب به مقدار کافی است.
• استفاده از ضد آفتاب مناسب: قرار گرفتن در معرض آفتاب می‌تواند باعث خشکی و التهاب بیشتر پوست شود، بنابراین استفاده از ضد آفتاب مناسب بسیار ضروری است.
• استفاده از ماسک‌های طبیعی: ماسک‌های خانگی مانند ماست و خیار، ماست و آلوئه‌ورا یا عسل می‌توانند به مرطوب شدن و تسکین پوست کمک کنند.
• افزایش مصرف سبزیجات و میوه‌ها: سبزیجات و میوه‌ها سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و ویتامین‌ها هستند که به سلامت پوست کمک می‌کنند.
• عدم استفاده از غذاهای چرب: از مصرف غذاهای سرخ‌کردنی و فست‌فودها خودداری کنید، زیرا این غذاها می‌توانند به التهاب و خشکی پوست دامن بزنند.
• پرهیز از صابون‌های قوی و معطر: صابون‌های شدیداً معطر یا دارای مواد شیمیایی ممکن است باعث تحریک و خشکی پوست شوند، پس بهتر است از صابون‌های ملایم و بدون عطر استفاده کنید.
• استفاده از روغن‌های طبیعی: روغن‌های طبیعی مانند روغن نارگیل، زیتون یا پسته می‌توانند به تسکین و مرطوب کردن نواحی آسیب‌دیده پوست کمک کنند.